Postagens

Esclarecimento de ST Ia, q. 1, a. 1: Se é necessária, além das disciplinas filosóficas, se ter outra doutrina

Imagem
Antes do método Antes de falarmos sobre o método de algo, é comum e às vezes até necessário, questionarmos a respeito do que é esse algo; e, algumas vezes não só isso, mas também se existe. Isso se dá fundamentalmente por duas questões filosóficas primeiríssimas e básicas: an sit & quod sit, literalmente se é ou se existe & o que é. E é justamente assim que o Cardeal Caetano, a partir do comentário à primeira questão da Suma, trata. A primeira questão da Suma aborda o tema da Doutrina Sagrada, sendo que o seu primeiro artigo trata especificamente da necessidade dessa doutrina, i.e., se além das doutrinas filosóficas, é necessária alguma outra doutrina para o homem. Como veremos, não só esse artigo, mas toda essa questão é o cerne do método teológico de Santo Tomás. Antes de prosseguirmos, faço duas observações importantes: o termo doutrina aqui, nada tem que ver com doutrinação, mas simplesmente diz respeito a um conjunto de conhecimentos a respeito de dada coisa; enq...

ST Ia, q. 1, a. 9: Se a Doutrina sagrada deveria usar metáforas

Imagem
 Texto latino: PRIMA PARS QUAESTIO 1: DE SACRA DOCTRINA, QUALIS SIT, ET AD QUAE SE EXTENDAT ARTICULUS 9: UTRUM SACRA SCRIPTURA DEBEAT UTI METAPHORIS IN titulo, uti metaphoris est uti locutionibus quae non verificantur de his de quibus dicuntur, secundum propriam significationem, sed secundum aliquam similitudinem ad proprie significata: ut cum dicitur quod Deus noster ignis consumens est [1] , utimur metaphora; quia Deus non est vere ignis, sed se habet ad modum ignis consumentis. Et sic de aliis. Et occasionem sumit quaestio haec ex II Poster. [2] , ubi prohibentur metaphorae in scientiis. II. In corpore una conclusio, responsiva quaesito affirmative: Sacra doctrina congrue utitur metaphoris corporalium ad divina et spiritualia. Probatur dupliciter. Primo. Deus omnibus providet prout congruit eorum naturae. Ergo convenienter homini in sacra doctrina spiritualia sub corporalibus similitudinibus traduntur. – Antecedens patet. Consequentia vero probatur: quia natura...

ST Ia, q. 1, a. 8: Se esta Doutrina é argumentativa

Imagem
 Texto latino: PRIMA PARS QUAESTIO 1: DE SACRA DOCTRINA, QUALIS SIT, ET AD QUAE SE EXTENDAT ARTICULUS 8: UTRUM HAEC DOCTRINA SIT ARGUMENTATIVA IN titulo: argumentativa, idest probativa eorum quae docet: an non, sed forte simpliciter proponit, ut Scotus dixit contra articulum 2 [1] . II. In corpore tres conclusiones. Prima est: Sacra doctrina non arguit ad principia, sed ad conclusiones ex principiis. Secunda est: Sacra doctrina disputat arguendo contra negantes principia eius, si aliquid eius concedunt. Tertia: Sacra doctrina disputat solvendo tantum, contra negantes principia et nihil eius omnino concedentes. – Et est semper sermo de principiis complexis cognitionis in hac scientia, idest articulis fidei: quidquid sit de principiis incomplexis, aut ipsius esse tantum. III. Prima conclusio probatur. Nulla scientia probat sua principia, sed ex eis conclusiones: ergo. – Et confirmatur secunda pars conclusionis, auctoritate Apostoli, I ad Cor. XV. Secunda vero et ter...

ST Ia, q. 1, a. 7: Se Deus é o sujeito dessa Doutrina

Imagem
 Texto latino: PRIMA PARS QUAESTIO 1: DE SACRA DOCTRINA, QUALIS SIT, ET AD QUAE SE EXTENDAT ARTICULUS 7: UTRUM DEUS SIT SUBIECTUM HUIUS SCIENTIAE IN titulo, nota terminum utrumque. Ly subiectum stat pro subiecto formali, et ly Deus tenetur formaliter, idest inquantum Deus: ita quod sensus est: An Deus, inquantum Deus, sit subiectum formale huius scientiae. Et ad bonitatem doctrinae, penetra quid importet inquantum Deus, ex declaratione Scoti in hac quaestione [1] . Quemadmodum homo potest quadrupliciter accipi: primo ut animal rationale; et sic intelligitur quidditative, inquantum homo: secundo ut substantia; et sic concipitur in communi: tertio ut naturaliter mansuetum; et sic concipitur per accidens, quia esse mansuetum est accidens seu passio hominis: quarto ut nobilissimum animalium; et sic concipitur relative ad aliud: – ita in proposito, ordine retrogrado procedendo, Deus potest considerari ut altissima causa, et uni, versaliter secundum quodcumque praedicatum r...